İçeriğe geç

Azerbaycan`da Neler Oluyor? Azerbaycan Tarihi

 

-Hey Dostum! Bence Rusya`ya savaş açmalısın!

-Neden?

-Neden olacak! Büyük bir güç haline geldiler. Yarın öbür gün başıma.. Aa başına bela olacaklar! Hem pek çok toprak kaybettin! Bunun acısını çıkarman lazım!

-Dostum… Bu harika fikir!

1826’da, Gülistan Antlaşması’ndan 13 yıl sonra İran Şahı, İngiliz ajanlarının tavsiyesi üzerine ve önceki savaşın sonucundan duyulan memnuniyetsizlik yüzünden, kaybolan toprakları ele geçirmeye karar vererek. Veliaht Abbas Mirza Komutasında 16 Temmuz 1826’da 35 bin kişilik bir orduyla Talışh Hanlığı ve Karabağ Hanlığına hücum etti.

Savaşın ilk yılı İran’ın lehine gitmiş. Ve 1804-1813 savaşında kaybettiği toprakların çoğunu geri almayı başardı. İran mutlu mesut şekilde taarruz ediyor, Yol boyunca çekirdek, kola yapıyorlardı. Fakat yine bir sıkıntı var. Bu sıkıntı Rusların kurtarıcıydı. Neyden bahsettiğimi iyi biliyorsunuz! Kış! Kış yine geldi dostum! Lanet olsun aşağılık kış dediğinizi duyuyorum ama yapacak bir şey yok!

Kış mevsiminde sonra Ruslar İran`ı geri püskürterek, pek çok yeri işgal etmişti. Bu olaylar üzerine 1928 yıllında İran acele ile Türkmençay Antlaşmasını imzaladı.

 

Türkmençay anlaşması İran için çok ağır bir anlaşmaydı. Bu anlaşma ile pek çok toprak

kaybetmiş ayrıca Rusya`ya 10 Milyon altın ödemeyi taahhüt etmişti. Aynı zamanda bu anlaşma Azerbaycanı Güney ve Kuzey olarak ikiye ayırmıştı. Kuzey`i Rusya`ya Güneyi ise İran`a bırakılmıştı.

Diğer yandan Ermenilerin İran`dan Kafkasya`ya yeniden yerleşmesini ve 1804`ten bu yana İran`dan getirilen ve yaşayan Ermeni esirlerinin tamamen kurtulmasını da öngörüyordu.  Yani demek istediğim Ermeniler Ruslar tarafından Kafkasya`ya yerleştiriliyordu. Böylece ilerleyen dönemlerde Ermeniler toprak hakkı iddia ederek çatışmalara girecekti.

1828`den İtibaren artık Rusya Kafkasya`yı tamamen ele geçirmişti. Olayları bağlamamız için tarihi ileri alalım.

1828`de 1918!

Yıl 1918!

Ekim Devrimi ile Rusya‘da egemenliğin Bolşeviklerin eline geçmesi sonucu 11 Kasım 1917’de Tiflis’te GürcüErmeni ve Türk temsilcilerinden oluşan Bolşevik karşıtı Transkafkasya Komiserliği yani Maveray-i Kafkas Konfederasyonu adında karma hükümet kuruldu ve Bakü dışında tüm Transkafkasya‘de egemenliği ele aldı. Bakü‘de ise 2 Kasım 1917 tarihinde Bakü Sovyeti hükümeti kurulmuştu.

 

Osmanlı Devleti, 18 Aralık 1917 yılında Erzincan Mütarekesi ile Maveray-i Kafkas Konfederasyonu’nu tanıdı, Fakat Gürcü ve Ermeni temsilcileriyle sınır ihtilaflarını çözemedi.

Osmanlı Ordusu taarruza başladıktan sonra Maveray-i Kafkas Konfederasyonunda nasıl bir politika takip edilmesi gerektiği hususunda fikir ayrılığı oluştu. Gürcü ve Ermeni temsilciler silahlı mücadele kararı verirken Azerbaycan temsilcileri Türkiye ile dostane politika takibinden yana idi. 3 Mart 1918’de imzalanmış olan Brest-Litovsk Antlaşması ile o dönemde Maverayı Kafkasya içerisinde yer alan Kars, Ardahan ve Batum Osmanlı devletine verilmişti ve Gürcü tarafı buna yoğun tepki göstermiş, fakat Türk askeri harekatı üzerine 28 Mart 1918’de antlaşmayı tanımak zorunda kalmıştı.

-Beyler! Üçümüz yan yana geldik ama anlaşmıyoruz!

-Sende sıkıntı yok abi! Azerbaycan sıkıntı çıkarıyor.

-Hadi lan oradan yezit! Siz ibnelik yapıyorsunuz! Her gün binlerce Müslüman katlediliyor.

-Abi bırakın tartışmayı, ben önemli bir konu hakkında konuşacağım?

-Ne oldu ağa?

-Beyler, biliyorsunuz Bolşeviklere karşı gelmek için bir araya geldik ama, Geçen gün Almanya geldi ve bana her konuda destek vereceğini söyledi. Bu yüzden ben ayrılıyorum Guruptan!

-Yani ben bu adamla yan yana kalacağım!

-Dostum… Rüyanda görürsün!

Böylece üç devlet Kafkasya birliğinden ayrılarak kendi devletlerini kuracaktı.

1918’de Emin Resulzade Müsavat Partisi’ni kurmuş ve Rus ve diğer devletlere karşı millî bilinç ve millî kuvvet oluşturulmuştur. 1918-1920’de Kafkasya Kurultayı’nı toplamış ve 28 Mayıs 1918’de de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti‘ni kurmuşlardır.

Fakat bazı ülkeler bundan rahatsız olmuşlardı. Yani demek istediğim, Almanlar, Bolşevikler, Ermeniler ve İngilizler petrol bakımından zengin olan Bakü`nün Türklerin eline geçmesine karşıydılar.

O tarihte Bakü’de 18 bin silahlı Ermeni, 1200 İngiliz ve 1500 Rus birlikleri, yani 20 ile 30 bin kişilik kuvvet bulunmakta idi. Fakat Osmanlılar bu konuda sessiz kalmayacaktı. Azerbaycan`a yardım gerekiyordu.

Türk ordusunun Azerbaycan‘ı kurtarma harekâtının hukuki temeli Batum Antlaşması ile geçerlik kazanmıştır.

4 Haziran 1918 tarihinde Azerbaycan Milli Şurası ile Osmanlı Devleti arasında siyasi, hukuki, ticari ve askeri konulardan dost ilişkilerde bulunma maksadı ile antlaşma yapılmıştır.

Bu anlaşmanın 4. maddesine istinaden o tarihte Batum‘da bulunan Azerbaycan Heyeti Osmanlı Hükümetinden askeri yardım isteğinde bulunmuştur. Enver Paşa‘nın kardeşi Nuri Paşa‘nın büyük çabasıyla kurulan Kafkas İslam Ordusu, daha sonra Filistin Cephesinden getirilen 106. ve 107. piyade ve 56. topçu alayları ile takviye edilmiştir. Akabinde Bakü Muharebesi gerçekleşti.

Bakü Muharebesi‘nin ardından Nuri Paşanın komuta ettiği Kafkas İslam Ordusu 15 Eylül 1918‘de Bakü şehrini almayı başardı.17 Eylül tarihinde hükumetin Gence‘den Bakü‘ye taşınması ile Azerbaycan Halk Cumhuriyyetinin Başkenti Bakü şehri oldu.

Fakat büyük bir sıkıntı yaklaşıyordu. Bu sıkıntı Osmanlı tarafındaydı. Osmanlı Devletinin savaşı kaybetmesiyle, 30 Ekim 1918’de Mondros mütarekesini imzalayarak, 16 Kasım’da Bakü‘yü, 15 Aralık’ta ise Azerbaycan’ı tümüyle terketti, 17 Kasım’da İngiliz kuvvetleriyle beraber Rus ve Ermeni askerleri Bakü‘ye girdi.

12 Ocak 1920 tarihinde Rusya dışında dünyanın 23 devleti Azerbaycan Cumhuriyeti’nin varlığını resmen tanıdı.

-Hey Ermenistan!

-Efendim Rusya!

-Kanka Gel birlikte Azerbaycan`ın üzerine yürüyelim!

-Peki ama Türkiye?

-Onlar Kurtuluş savaşındalar zaten aga! Gel biz Azerbaycan`a dalalım!

-Karşılığında?

-Toprakları bölüşeceğiz.

-Harika tamam!

Başarılı oldular mı? Tabi ki de evet! Ve Azerbaycan topraklarını bölüştürdüler.

-Hey Türkiye!

-Efendim Rusya?

-Kanka gel birlikte Ermenistan`ın üzerine yürüyelim.

-Peki ama… neyse boş ver kabul ediyorum.

Sonuç olarak Mayıs 1920`de Kızıl ordu Azerbaycan`ı işgal etmişti.

 

Videonun devamı için kanalıma abone olmayı unutmayınız.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tarih:Genel Videolar

10 Yorum

  1. Erdem Erdem

    video harika 🙂

  2. Samet Samet

    Yine olağanüstü bir video

  3. Çok güzel vidyo yapıyorsun sen ruslara kötü desen ruslardan soğuyorum o nasıl anlatıs ya 😀

  4. Emir Genç Emir Genç

    video efsane abimm 🙂

  5. Samet Samet

    Abi yeni gördüm site hayırlı olsun <3

  6. Samet Samet

    abi sponsor kısmı yok aga beeee yakıyoruz

    • Samet Samet

      ikizim

  7. abi sponsor kısmı yok . Agaaaa beeeeeeeee

  8. Samet Samet

    ikizim

  9. Yusuf Kayaalp abimizin kullandığı müzikleri bulmak isteyenler youtube’dan kanalıma bakabilir.Neredeyse hepsi var.

    Kanal:Alayına Yeteriz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir